HomeTIN TỨCTIN TRONG NGÀNHVai trò của Thương nhân nước ngoài - Trading houses trong ngành cà phê Việt Nam

Vai trò của Thương nhân nước ngoài - Trading houses trong ngành cà phê Việt Nam

Theo số liệu thống kê của ICO – Tổ chức Cà phê Quốc tế thì niên vụ 2012/2013 sản lượng cà phê của Việt Nam là 22 triệu bao tương đương với 1,32 triệu tấn và sản lượng dự đoán cho niên vụ 2013/2014 sẽ khoảng 28 triệu bao tương đương với 1,68 triệu tấn.

Với sản lượng cao như vậy và tiêu thụ nội địa chỉ khoảng 5-10% lượng cà phê sản xuất, dự kiến mỗi nămViệt Nam xuất khẩu từ 1,2 đến 1,4 triệu tấn cà phê nhân.

Hiện tại, để hạt cà phê đến tay người tiêu dùng bên tận châu Âu hay Hoa Kỳ, Nhật Bản, hạt cà phê Việt phải qua nhiều trung gian. Sau khi nông dân thu hoạch, sơ chế, xay xát cà phê, họ bán cho các đại lý thu mua tại khu vực của mình. Các đại lý sau đó sẽ bán cho các công ty chế biến cà phê mà dân trong nghề gọi là nhà cung ứng. Thật ra, công đoạn “chế biến” chỉ là quá trình phân loại kích cỡ hạt theo kích thước để ra loại chất lượng xuất khẩu.

Cà phê xuất khẩu Việt Nam được chia làm 3 loại chính là loại 2 sàng 13, 5% đen bể, loại 1 sàng 16 2% đen bể, loại 1 sàng 18 2% đen bể. Ngoài ra, một số nhà cung ứng cũng có thể nâng cao giá trị hạt cà phê xuất khẩu bằng cách “bắn màu” tức là dùng máy phân loại màu sắc để loại ra những hạt đen. Cà phê loại này sẽ uống ngon hơn. Một số nhà cung ứng còn trang bị máy đánh bóng ướt(wet polish) để đánh bóng hạt cà phê, loại bỏ lớp vỏ lụa bên ngoài hạt cà phê nhân để nâng cao thêm độ ngon của cà phê sau khi rang xay.

Sau đó, nhà cung ứng sẽ bán cà phê đã chế biến được bằng một trong 2 cách sau: bán thẳng trực tiếp cho các công ty FDI - doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc bán cho các nhà xuất khẩu và các công ty xuất khẩu này sẽ bán cho các thương nhân nước ngoài thông qua văn phòng đại diện của họ tại Việt Nam. Hiện tại, có rất nhiều thương nhân nước ngoài đã thành lập đồng thời công ty FDI và văn phòng đại diện tại Việt Nam và họ đã thu mua cà phê trực tiếp từ nhà cung ứng mà không thông qua nhà xuất khẩu. Thế nên, lâu nay rất nhiều doanh nghiệm FDI đã cạnh tranh cùng với các doanh nghiệp xuất khẩu để mua cà phê từ thị trường nội địa bằng tiền VND.

Với tiềm lực mạnh về vốn, nhân sự và kỹ năng phân tích thị trường họ đã dần dần chiếm vị trí quan trọng trong ngành cà phê Việt Nam. Theo số liệu tác giả có được, sản lượng cà phê các doanh nghiệp FDI mua trong vài niên vụ trở lại đây chiếm từ 25-35% trong tổng sản lượng cà phê xuất khẩu Việt Nam.

Sau đó, các thương nhân nước ngoài sẽ bán cho các nhà rang xay để chế biến cà phê cho người tiêu dùng.

Thực tế hiện này, có đến 90-95% lượng cà phê xuất khẩu Viêt Nam bán thông qua các thương nhân nước ngoài hoặc bán cho các doanh nghiệp vốn FDI được các thương nhân nước ngoài này thành lập.

Một câu hỏi được đặt ra là tại sao các doanh nghiệp xuất khẩu không bán trực tiếp cho các nhà rang xay mà phải thông qua các thương nhân nước ngoài để chia sẽ lợi nhuận cho họ làm gì?

Thứ nhất, những hạn chế về vốn đã không cho phép các công ty xuất khẩu Việt Nam làm được điều này. Các nhà rang xay thường thanh toán chậm từ 30 đến 90 ngày sau khi hàng đến cảng đích hoặc 90 ngày từ ngày cấp phát vận đơn. Đây là một thời gian quá dài nên nhà xuất khẩu Việt Nam không thể bán được với tình trạng lãi suất cao tại Việt Nam so với lãi suất các nước trên thế giới.

Thứ hai, nhân lực trong các công ty xuất khẩu cũng có phần hạn chế. Khả năng ngoại ngữ, giao tiếp tiếng Anh, khả năng quản lý rủi ro, ứng phó với các tình huống xấu trong giá cả, chất lượng cũng là một cản trở lớn cho các công ty xuất khẩu.

Các nhà rang xay cũng chưa thể tin tưởng tuyệt đối vào các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam. Họ không vì mua rẻ hơn vài chục USD/tấn mà phải đi lo lắng những rủi ro gặp phải như chất lượng không đạt, giao hàng chậm, không giao hàng…

Ngoài ra, các thương nhân nước ngoài trong ngành cà phê là những tập đoàn lớn, có tiềm lực về vốn và kinh nghiệm trong kinh doanh cà phê, kinh nghiệm quản lý rủi ro, quản lý chất lượng, thanh toán, kho bãi, vận tải…Họ có văn phòng tại Việt Nam và quản lý mọi hoạt động mua bán cà phê với các nhà cung ứng, các nhà xuất khẩu Việt Nam. Từ đó, họ cũng dễ dàng tiếp cận và mua bán được với các nhà rang xay nước ngoài.

Trong thực tế, đã có một số doanh nghiệp Việt Nam đã thành công trong việc tiếp cận được một số nhà rang xay trên thế giới và số lượng bán hàng cho các nhà rang xay nước ngoài không ngừng tăng lên hàng năm như công ty Simexco, công ty Phúc Sinh, Intimex Group…. Đây là điều đáng khích lệ và nên được nhân rộng các công ty xuất khẩu cà phê khác của Việt Nam.

Đánh giá bài này
(0 bình chọn)

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA INTIMEX MỸ PHƯỚC